Cách làm hồ thủy sinh đẹp, đơn giản cho người mới chơi

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Bạn muốn làm một hồ thủy sinh tại nhà cho riêng mình? Nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu. Hoặc là bạn đã thử, nhưng thất bại ? Và bạn cảm thấy rối, vì lượng thông tin có trên mạng ?

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách làm hồ thủy sinh đơn giản và đẹp, để bạn bạn dễ dàng tạo nên, một hồ thủy sinh đúng chuẩn 

I. Chọn kích thước hồ cá thích hợp

Ho-ca-thuy-sinh

Khi mới bắt đầu chơi, chọn một hồ cá có kích thước hợp lý để cá có thể sống khỏe mạnh là một điều quan trọng.

Hầu hết những người mới chơi thường chọn những bể cá nhỏ, vì muốn tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đây lại là một lựa chọn sai lầm, vì khi hồ cá có kích thước quá nhỏ, nước hồ sẽ mau chóng dơ, tạo ra nấm, vi khuẩn, gây hại cho cá.

Ngược lại, hồ cá càng lớn, thì càng dễ nuôi. Do diện tích lớn, chất độc trong hồ không ứ đọng lại. Từ đó cá sẽ sống khỏe mạnh và thoải mái hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện mua cho mình một hồ cá có kích thước lớn.

Để cân bằng được chất lượng sống trong hồ và chi phí bỏ ra. Kích thước hồ cá lý tưởng cho người bắt đầu chơi là từ 30 – 40 lít nước.

II. Lên ý tưởng bố cục hồ cá (Hardscape aquarium)

Tiếp theo là bạn nên lên ý tưởng bố cục trang trí hồ cá (hardscape aquarium).

Có rất nhiều cách trang trí bố cục hồ cá, với những phong cách thủy sinh khác nhau. Bạn có thể tham khảo 7 phong cách thủy sinh phổ biến, để có ý tưởng mình sẽ trang trí hồ cá như thế nào.

Vật liệu trang trí phổ biến trong hồ thường là lũa và đá. Đối với 2 vật liệu này, nên ngâm và xử lý, trước khi cho vào hồ sử dụng.

Lưu ý là bạn nên điều chỉnh bố cục hồ kĩ càng, cũng như là vị trí đặt máy lọc nước, và các thiết bị hồ cá khác trước khi trồng cây. Vì khi trồng cây rồi, việc chỉnh sửa bố cục hồ cá sẽ trở nên khó khăn.

Bạn có tham khảo cách xếp bố cục hồ qua video trên

III. Chọn nền hồ

Nền hồ không chỉ đơn giản giúp cho hồ thủy sinh trong tự nhiên hơn, mà nó còn giúp cho cây cối phát triển, thúc đẩy “chu trình nitơ” – quá trình phân hủy chất thải của cá, làm cho nước sạch, và cá sống khỏe hơn.

Có rất nhiều loại nền hồ, với nhiều màu sắc và ưu/nhược điểm khác nhau. Tùy vào cách chơi, sở thích của mỗi người, mà bạn chọn loại nền hồ thích hợp cho mình.

Dưới đây là thông tin chi tiết về các loại nền hồ thông dụng để bạn tham khảo:

Nền sỏi:

Ho-thuy-sinh-nen-soi
Hồ thủy sinh nền sỏi

Nền sỏi có rất nhiều màu và kích thước khác nhau, thích hợp cho nhiều người chơi. Tuy nhiên để tránh tình trạng thức ăn cá, hay phân cá bị kẹt ở giữa các hạt sỏi, bạn nên loại nền sỏi hạt nhỏ, có kích thước 2-5mm.

Ưu điểm:

  • Giá rẻ
  • Nhiều màu sắc, kích thước để lựa chọn
  • Dễ vệ sinh

Nhược điểm:

  • Về mặt thẩm mĩ, nền sỏi không đẹp bằng nền cát trơ
  • Không cung cấp chất dinh dưỡng cho cây

Nền cát

Ho-thuy-sinh-nen-cat
Hồ thủy sinh nền cát

Nền cát trơ cũng là loại nền rất đẹp, và phổ biến trong các hồ thủy sinh, vì chúng mang lại vẽ đẹp tự nhiên cho hồ. Ngoài ra nền cát còn thích hợp cho nhiều loại cá, động vật sống ở tầng đáy

Ưu điểm:

  • Rất đẹp mắt trong hồ
  • Nhiều màu sắc
  • Thích hợp cho một số loài cá, động vật thích cát mềm, sống tầng đáy.

Nhược điểm:

  • Vì cát rất nhẹ nên dễ bị mắc kẹt trong máy lọc, máy bơm nước
  • Khó khăn cho việc hút cặn đáy sau này
  • Không cung cấp chất dinh dưỡng cho cây

Nền trộn

Nen-tron-thuy-sinh
Nền trộn

Nền trộn là loại nền do người chơi tự phối kết hợp các thành phần dinh dưỡng riêng lẻ với nhau để trồng cây.

Đối với nền trộn, bạn nên trải thêm một lớp nền cát, hoặc nền sỏi nhỏ rải lên trên, để tránh làm đục nước do phân nền. Bạn nên trải nền với tỉ lệ 1cm nền trộn cho 2-3cm nền sỏi/cát lên trên.

Ưu điểm:

  • Giá thành rẻ hơn nền công nghiệp
  • Có thể chủ động gia giảm thành phần với từng mục đích sử dụng
  • Sử dụng lâu hơn nền công nghiệp  

Nhược điểm:

  • Khó kiểm soát dinh dưỡng
  • Phức tạp trong thiết lập ban đầu
  • Dễ bị xì, gây đục nước
  • Cần có thêm 1 lớp nền yểm khí bên trên  

Nền công nghiệp

nen-cong-nghiep
Nền Công Nghiệp

Đây là loại nền cũng có khả năng cung cấp chất dinh dưỡng cho cây, như nền trộn. Như tên gọi của nó – nền được sản xuất công nghiệp dưới dạng hạt không tan trong nước, và an toàn cho cá, sinh vật trong hồ.

Bạn chỉ cần trải vào hồ, và trồng cây trực tiếp vào, mà không cần phải sử dụng đến lớp nền phủ lên trên. Tuy nhiên bạn cũng có thể phủ một lớp nền sỏi hay nền cát bên trên nếu thích.

Ưu điểm:

  • Dễ sử dụng, sạch, an toàn
  • Thiết lập hồ mới dễ dàng
  • Cung cấp lượng dinh dưỡng cần thiết cho cây

Nhược điểm:

  • Giá thành cao hơn nền trộn
  • Lượng dinh dưỡng không bền bằng nền trộn

Không lót nền

Ho-thuy-sinh-khong-nen
Hồ thủy sinh không nền

Đây cũng có thể coi là một lượng chọn, nếu bạn không muốn lót nền cho hồ cá.

Trên thực tế, rất nhiều tiệm cả cảnh, trại cá để nền trống không, nhưng cá vẫn phát triển và sống tốt. Lý do đơn giản là vì hồ dễ vệ sinh, tránh tình trạng vi khuẩn sinh sôi, gây hại cho cá.

Ưu điểm:

  • Tiết kiệm
  • Dễ vệ sinh đáy hồ

Nhược điểm

  • Không có tính thẩm mĩ cao
  • Không trồng được nhiều loại cây thủy sinh

IV. Điều cần biết về cây thủy sinh

Sau khi quyết định mình sẽ chọn loại nền hồ nào, tiếp theo bạn nên nghĩ về loại cây thủy sinh mình định trồng. Có rất nhiều loại cây thủy sinh, nhưng bài viết sẽ phân ra làm 2 loại chính:

Loại cây thủy sinh không cần phân nền

Ray-thuy-sinh

Loại cây thủy sinh không dùng phân nền gồm: các loại ráy thủy sinh, tảo, rêu, rong đuôi chồn/ đuôi chó, và các loại bèo.

Sở dĩ, những loại cây này không cần đến phân nền là vì chúng có khả năng lấy dinh dưỡng trực tiếp từ nước, thay vì từ phân nền.

Đặc điểm nổi bật của các loại cây này là dễ trồng, giá cả phải chăng, rất thích hợp cho người mới chơi. Bạn có thể cung cấp chất dinh dưỡng cho cây bằng cách sử dụng phân nước.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là cây không có khả năng lấy dưỡng chất từ phân nền (ngoại trừ các loại cây thả nổi như bèo).

Khi được trồng trong đất, cây vẫn sẽ hấp thu chất dinh dưỡng từ nước và đất để phát triển. Nếu có điều kiện, thì bạn cũng nên đầu tư đầy đủ để tạo môi trường tốt nhất cho cây.

Loại cây thủy sinh cần phân nền

Cay-thuy-sinh-can-dat-nen

Ngoại trừ các loại cây được nêu trên, thì tất cả các loại cây thủy sinh còn lại đều cần đến phân nền để phát triển.

Vì những loại cây này hút chất dinh dưỡng từ trong phân nền để sinh sống. Trái với các loại cây không cần phân nền – cây thủy sinh cần phần nền thường không lấy, hoặc lấy rất ít chất dinh dưỡng có từ trong nước.

Về độ khó thì tùy thuộc vào từng loại cây.

Một số cây bạn chỉ cần cắm vào nền. Chúng sẽ tự bén rễ, sinh sôi, và phát triển tự nhiên, mà không cần nhiều đến sự chăm sóc của người chơi.

Một số khác thì nhạy cảm hơn, và cần được chăm sóc từ người chơi nhiều hơn.

Chính vì vậy, trước khi mua cây thủy sinh về trồng, bạn nên dành một chút thời gian tìm hiểu về loại cây thủy sinh mà bạn muốn trồng.

V. Lắp đặt đèn thủy sinh

Ánh sáng là một yếu tố quan trọng, nhưng thường bị người mới chơi xem nhẹ.

Đèn thủy sinh, không chỉ đơn thuần là để làm đẹp, mà chúng còn giúp tăng lượng oxy trong hồ, kích thích quang hợp để cây có thể phát triển tự nhiên.

Nên bạn có thể hiểu, đèn đóng vai trò quan trọng như ánh sáng mặt trời bên ngoài tự nhiên vậy. Không có ánh sáng thì vạn vật không thể sinh sôi, phát triển.

Để cây có thể phát triển tốt nhất, thời gian đèn chiếu sáng, khoảng từ 8-10 tiếng.

Nếu chiếu sáng quá ít, thì cây sẽ không có đủ ánh sáng cho quá trình quang hợp và phát triển. Còn nếu chiếu sáng quá nhiều, thì hồ của bạn sẽ xuất hiện tảo hại, gây mất thẩm mĩ cho hồ.

Các loại đèn thông dụng bạn có thể dễ dàng tìm thấy ở các tiệm cá cảnh:

  • Đèn huỳnh quang T8 (như bóng điện quang)
  • Đèn T5 (kích thước bé và sáng hơn)
  • Đèn LED (sáng, tiết kiệm điện, mát)
  • Đèn cao áp meta

Nếu như bạn có ý định nuôi ngoài trời, hoặc nơi có nhiều ánh sáng, thì đèn thường không cần thiết.

Nhưng bạn cần lưu ý, nhược điểm của ánh sáng tự nhiên là thiếu ổn định. Có ngày nắng gắt, có ngày trời âm u không có tí ánh sáng nào.

Điều này vô tình sẽ khiến cho bạn khó kiểm soát chất lượng hồ, và ảnh hưởng đến sự phát triển của cây. Nếu có thể, bạn cũng nên sử dụng đèn, ngay cả khi hồ được đặt ở nơi đón nhiều ánh sáng.

VI. Lắp đặt thiết bị cần thiết cho hồ cá

Thiết bị hồ cá là một yếu tố quan trọng, nhưng thường bị người mới chơi hiểu sai.

Đối với người mới chơi, họ thường nghĩ hồ cá càng đơn giản, càng ít dụng cụ thì càng dễ chơi, và tiết kiệm chi phí. Chỉ có những người chơi chuyên nghiệp mới cần đến những dụng cụ, thiết bị phức tạp để nuôi cá.

Thực tế thì mọi thứ hoàn toàn đi ngược lại những gì bạn nghĩ. Người mới chơi thường không có nhiều kinh nghiệm chăm sóc hồ, nên họ cần thiết bị để có thể duy trì được bể thủy sinh dài lâu.

Hồ cá lắp đặt ít thiết bị thường là những hồ có kích thước lớn, độ ổn định cao. Thường những người chơi có nhiều kinh nghiệm, mới có thể nuôi cá tốt trong điều kiện như trên.

Tuy nhiên, ngày nay thiết bị hồ cá trở nên rất đa dạng, với nhiều phân khúc giá khác nhau. Nên bạn không cần phải lo lắng quá nhiều về chi phí cho các thiết bị trong hồ.

Để có một hồ thủy sinh đẹp, và khỏe mạnh bạn chỉ cần 2 thiết bị chính dưới đây:

Lọc nước:

Loc-thuy-sinh

Lọc nước là một thiết bị cực kì quan trọng, gần như tất cả hồ cá đều phải có.

Vì đối với cá, chất lượng nước quan trọng như chất lượng không khí đối với con người vậy. Nếu như cá sống trong môi trường nước ô nhiễm, chúng dễ bệnh và chết.

Đọc đến đây, một số bạn nghĩ, ở ngoài tự nhiên, cá sống không cần máy lọc nước nhưng cá vẫn sống tốt.

Tuy nhiên, bạn cần phải hiểu cá đang sống trong môi trường khép kín, không có dòng nước mới chảy ra vào như ngoài tự nhiên.

Nên bạn cần phải có lọc nước, liên tục lọc đi những chất thải, và chất độc bị ứ đọng trong hồ, để cá có thể sống khỏe mạnh, và không chết.

Ngoài ra, một số máy lọc nước khi nước chảy xuống còn tạo ra bong bóng, giúp tăng cường oxy cho hồ cá.

Ngày nay, có rất nhiều loại lọc nước với nhiều công suất, hình dáng, giá cả, mẫu mã khác nhau. Tùy vào trường hợp mà bạn lựa chọn. Một số lọc nước thông dụng, giá cá phải chăng cho hồ cá nhỏ như:

  • Lọc tràn
  • Lọc thác
  • Lọc mút

Để có thể giữ hồ sạch, bạn nên mua lọc nước có công suất gấp 2,3 lần thể tích trong hồ. Ví dụ, hồ cá bạn có thể tích 30 lít nước, thì bạn có thể mua lọc nước có công suất lọc 50L/ giờ.

Chỉ cần làm điều đơn giản như vậy, hồ thủy sinh của bạn luôn sạch, và giảm khả thiểu chất độc hại trong hồ.

Sủi CO2:

Nhiều bạn mới chơi sẽ ngạc nhiên khi tư hỏi sủi CO2 làm gì, và tại sao lại cần cung cấp CO2 ?

Vì như bạn biết thì cây cần ánh sáng và CO2 cho qua trình quang hợp. Trong tự nhiên, khí CO2 thường được thải ra từ bùn đất, và quá trình phân hủy xác động, thực vật.

Nhưng trong môi trường nhân tạo như hồ thủy sinh, thường có rất ít khí CO2 trong nước. Lượng khí CO2 có từ cá, và các sinh vật khác trong hồ sẽ không cung cấp đủ cho cây.

Nên để cây phát triển tốt, thì ngoài đèn, chất dinh dưỡng, CO2 là thành phần không thể thiếu cho quá trình quang hợp của cây.

Sử dụng bình khí nén CO2 là cách hiệu quả nhất, tiết kiệm nhất để cung cấp khí CO2 cho cây.

Mặc dù kiến thức về CO2 khá rộng, nhưng cách đơn giản và hiệu quả là bạn chỉ bạn CO2 trùng với thời gian bạn bật đèn (Khoảng 8h/ngày).

bo-dem-CO2
Bộ đếm giọt CO2

Khi bạn tắt đèn, cây không còn quang hợp, thì bạn cũng không cần cung cấp thêm khí CO2. Làm như vậy sẽ tránh được hiện trạng gây dư thừa khí CO2 trong hồ, gây hại đến cá.

Ngoài ra, bạn có thể mua bộ đếm giọt để kiểm tra lượng CO2 trong hồ. Nếu màu xanh dương, có nghĩa là có quá ít CO2 trong hồ. Màu vàng nghĩa là lượng CO2 trong hồ quá cao. Vào màu xanh là là lượng CO2 trong hồ ở mức lý tưởng.

Một số thiết bị khác:

Sủi Oxy

Thật ra sủi oxy cũng là một thiết bị quan trọng cho hồ thủy sinh. Đặc biệt là hồ nuôi những loại cá sống dưới đáy, sẽ cần lượng oxy dồi dào dưới nước.

Nhưng khi bạn sử dụng máy lọc, một số loại máy lọc có khả năng tạo bong bóng khi nước chảy xuống hồ. Điều này đã vô tình cung cấp được một lượng oxy cần thiết cho hồ thủy sinh của bạn.

Để biết hồ mình có đủ oxy hay không, bạn nên xem cá của bạn có thường hay nổi lên mặt nước để đớp khí không?

Nếu như bạn thấy cá trong hồ, đặc biệt là loại sống dưới đáy, thường xuyên nổi lên trên hồ để hớp không khí. Thì đây là dấu hiệu, bạn nên lắp thêm xủi oxy cho hồ cá của bạn.

Nhiệt kế:

Cá là loài động vật biến nhiệt, nên rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ trong nước. Một sự thay đổi đột ngột nhiệt độ trong hồ, sẽ khiến đàn cá của bạn ra đi vào ngày hôm sau.

Bạn nên lắp nhiệt kế để kiểm tra nhiệt độ trong hồ. Ngoài ra từng loại cá khác nhau, sẽ sống trong nhiệt độ nước khác nhau, nên trước khi mua, bạn nên xem loại cá thích hợp với nhiệt độ nào.

Nhìn chung ở Việt nam, nếu bạn nuôi những loại cá phổ biến như cá betta, cá bảy màu, cá mún,…Nhiệt độ tự nhiên thường giao động từ 25-30 độ C, vô tình cũng là nhiệt độ thích hợp cho các loài cá nhiệt đới trên.

Nhưng khi trời trở rét, hoặc giao mùa, nhiệt đột thay đổi đột ngột. Thì bạn cũng nên chú ý nhiệt độ trong hồ, để tránh gây sốc nhiệt cho cá.

Sưởi:

Đối với những bạn ở miền Nam, khí hậu nóng quanh năm thì không cần dùng đến. Vì nhiệt độ thường duy trì từ 25-30 độ C, rất thích hợp cho cá nhiệt đới.

Nhưng ở khu vực miền Bắc, vào mùa đông, hoặc khi giao mùa, nhiệt độ thường thay đổi đột ngột. Để giữ hồ cá ổn định, bạn nên chuẩn bị sưởi cho cá.

Quạt/ Chiller:

Đối với một số loài cá sống trong nhiệt độ thấp, thì khí hậu nóng ẩm như Việt nam lại không thích hợp. Nên có một bộ làm mát, để cá có thể sống và phát triển trong hồ.   

VII. Thả cá vào hồ

Ca-canh-dep

Sau khi lắp đặt mọi thứ ổn định, thì giây phút hào hứng nhất của bạn cũng đã đến – Mua cá và thả cá. Tuy nhiên trước khi thả cá bạn cũng nên để ý một vài điều sau đây:

  • Sau khi lắp đặt hồ bạn cần chờ khoảng 3-4 tuần, để hồ cá ổn định trước khi thả cá. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết Tại sao nuôi cá chết sau vài ngày mới mua về?
  • Xem trước điều kiện sống của cá, ví dụ như nhiệt độ, độ pH, tính cách (hiếu chiến/ ôn hòa). Bạn nên bắt đầu từ những loài cá dễ nuôi, không cần sủi oxy như: cá bảy màu, cá mún, cá kiếm, cá betta (nuôi con này thì xác nhận là chỉ nuôi 1 mình nó thôi).
  • Số lượng cá trong hồ nên ở mật độ “1 inches cá trên 2 lít nước” nuôi quá nhiều cá trong hồ, sẽ khiến hồ mau dơ, và dễ gây bệnh hàng loạt.
  • Chọn những con cá khỏe mạnh, tránh chọn những con bị bệnh ở tiệm.
  • Khi mua về, nhớ thả cá đúng cách, tránh gây sốc nước cho cá.

Trên đây là tổng hợp kiến thức cơ bản để bạn có thể bắt đầu làm hồ thủy sinh cho riêng mình.

Nếu bạn vẫn chưa hiểu rõ, bạn có thể tham khảo thêm các video của trang web tại mục hướng làm hồ thủy sinh, để có thêm ý tưởng và hiểu rõ hơn.

Chúc bạn thành công !

3
Bạn có thấy bài viết này hữu ích ?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *